Pło

Michałowi dedykuję

Ewa Maria Slaska o rodzinie Boguckich
czyli
Słówka

Zabawą, w jaką graliśmy wszyscy namiętnie, były słówka. Moja cioteczna babka, Karusia i ja grałyśmy w wersję uproszczoną – jedno i to samo słowo pisze się z góry na dół a obok, w pewnej odległości, z dołu do góry. W powstałe przerwy trzeba wpisać słówka i tak opisać je partnerowi, by odgadł, jakie mamy słowo.

Na przykład:

S         atanist             A                                 wierzy w moc szatana

Ł          u                      K                                 średniowieczny do strzelania, np. przez babę

Ó         (ów)                W                                 O roku…, kto ciebie widział…

W        –                      Ó                                 –

K         łu                     Ł                                 Zbyszko niedźwiedzia widłami

A         pi                    S                                  gdyby mu dodać L na początku byłby
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXciemno niebieski kamień, a tak jest byk

Ale naprawdę ulubioną naszą rozrywką były słówka polegające na tym, by z jednego wyrazu ułożyć mnóstwo innych. Dwuliterowe ani jednoliterowe się nie liczą – zawracanie głowy. W słówku możemy użyć każdej litery tylko raz, ale oczywiście jeśli litery się powtarzają, można ich użyć w występującej w danym słowie ilości (np. a występujące dwa razy w słowie architektura może zostać użyte do stworzenia słowa arka, tarka, karta, kara itd)

Na przykład

O d s t ą p i ł

odstąp, pił, piłą, dopił, siąp, odą, post, idą, dostąpi(ł), połą, sit, topi(ł), płot…
i wreszcie ukochany wyraz Mamy, który zaczerpnęła z Bolesława Chrobrego, Głubiewa – pło!

gramyslowkaSłowo odstąpił wybrałam tu, żeby móc ułożyć pło.

Wikipedia podaje, że Pło (regionalnie także pod nazwą spleja) to kożuch roślin torfowiskowych, występujący na wodzie w formie zarastającego brzegu lub rodzaj pływającej wyspy, powstałej w wyniku odrywania się mszarów torfowcowych porastających brzegi jeziora. Stanowi etap zarastania zbiornika wodnego, tworząc trzęsawisko. Zwykle ma charakter torfowiska przejściowego.

Pło mszyste pojawia się na powierzchni jezior dystroficznych (kwaśny odczyn wody).

Rodzajem pła jest wiszar.

I tak dalej.

Drugim obok pła słówkiem Mamy był ponik. O poniku słownik języka polskiego mówi, że był to potoczek, strumyk wytryskujący spod ziemi lub znikający pod powierzchnię ziemi. A jakiś uczony komentator dodaje, że jest to rzeka, która kończy swój bieg w ponorze czyli wchłonie.

Niezależnie od tego, co wiedzą mądrale, Mama wiedziała, że pło i ponik to były małe jeziorka czy inne dziury wypełnione wodą.

Ponik i pło przeszło z nami do gry w scrabble, o której nie będę tu pisać, bo my w nią wprawdzie chętnie gramy, ale Mama jej nie znała. Scrabble ma już wprawdzie tyle lat co ja, ale w Polsce pojawiło się za późno, by mogło zainteresować Mamę. Dodam jednak, że scrabble jest łatwiejsze od naszych słówek, bo można tworzyć dwuliterówki. Dzięki scrabble zatem pło i ponik otrzymały towarzystwo w postaci oza. Oz jest to (patrz Wikipedia) wał lub silnie wydłużony pagórek o wysokości najczęściej kilkunastu metrów i długości nawet kilkudziesięciu kilometrów, wyniesiony wskutek osadzania piasku i żwiru przez wody płynące pod lądolodem, w jego szczelinach lub na powierzchni.

I tak dalej.

kartkislowkaW deszczowe letnie poranki lub wakacyjne popołudnia graliśmy w słówka i potrafiliśmy ambitnie ułożyć z jednego wyrazu nawet do 150 słów. Mama, która z reguły miała najdłuższą listę, dopisywała z boczku wyrazy, jakie ułożyliśmy my, a których ona, o dziwo, nie miała.

Ciekawe, że w internecie tych zabaw nie ma. Nawet pod hasłem „gry z kartką i ołówkiem” pojawią się różne kalambury, okręty, oczywiście „państwa-miasta”, ale słówek nie ma.

Nie wiem, może i tę zabawę, wymyśliła sobie nasza kochana rodzina.

***
Wyzwałam Was do ułożenia listy słówek dla wyrazu POPRZYSIĘGŁA.

Od razu było widać, że możliwe były i oz, i pło, ale ponik nie miał szans. Wiszar takoż.

W komentarzach pod wpisem nadesłane słówka i wytypowanie zwycięzcy, który zgodnie z obietnicą dostał nagrodę  – autobiografię Dariusza Boguckiego, „Śladami życia”.

Informacje o ewamaria2013

Polska pisarka w Berlinie
Ten wpis został opublikowany w kategorii Ewa Maria Slaska i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

30 odpowiedzi na „Pło

  1. ewamaria2013 pisze:

    Oczywiście to „wyzywam”, kończące wpis, jest z „Ani z Zielonego Wzgórza”!

  2. MrRys7ard pisze:

    POP,
    POR,
    PORA,
    POPAS,
    PAS,
    PRZYSIĘGA,
    SIĘGA,
    PRZY,
    IGŁA,
    PARZY,
    GŁOS,
    SPRZĘGŁO,
    SPRZĘGŁA,
    SIĘGA,
    SPRZĘGA,
    GŁAZ,
    GRA,
    GŁAZ,
    GŁOS,
    GLOSY,
    RZYGA,
    RZYGI,
    RZYGŁA
    RYGA,
    PŁAZ,
    PŁOZA,
    PŁOZY,
    ŁOZA,
    ŁOZY,
    PRZYPAŁ,
    SYPAŁ,
    SPAŁ,
    S_A, (potrzeba fizjologiczna🙂 )
    S_AŁ,
    SPA,
    RYSA,
    RYSIO,
    SIO,
    RYSIA,
    PARYS,
    ZARYS,
    RYS,
    ŁAP,
    ZŁAP,
    ŁAPY,
    ŁASY,
    PROSIĘ,
    PROSI,
    ROSA,
    OSA,
    PAS,
    ROGI,
    POPARŁ,
    PARŁ,
    i na zakończenie PŁO🙂
    Również jestem z pokolenia zabawy ołówkiem i kartką ,raczej w słówka nie wygrywałem:).
    Pozdrawiam serdecznie.

  3. ewamaria2013 pisze:

    Dziękuję. Jak miło, że ktoś napisał. Bo już myślałam, że sobie śpiewam a Muzom… Poczekamy, czy jeszcze się ktoś zgłosi i mieć będzie wyrazy, których Ryszard VII nie ma! Ja mam, ale się na razie jeszcze nie wychylam, bo lepiej by było, żeby gra się toczyła pomiędzy dwoma osobami „spoza bloga” niż między mną a Ryszardem. Też serdecznie pozdrawiam.

  4. pharlap pisze:

    oczywiscie sprobowalem, ale nie mailem szansy skompletoeac zbyt wielu slow a tu mozliwosci jst wiele. Na pierwszy rzut oka wydaje mi sie ze w liscie Mr Rszarda brak. slow popreg, prega – w tej chwili nie mam pod reka lpolskiej klawiatury, w tych slowach e powinno byc z ogonkiem. Jak wroce do domu to porownm z moja lista

  5. Julita pisze:

    I ja spróbuję, dziś mało umysłowa jestem. To ta pogoda, październikowe lato.

  6. ewamaria2013 pisze:

    Tak jest, na pewno da się ułożyć popręg i pręgę. A my oczywiście chętnie poczekamy na listy Pharlapa i Juliczki.

  7. pharlap pisze:

    Już jestem w domu i kopiuje z mojej listy. Przepraszam jesli w rozpędzi powtórze jakies słowo z listy MrRyszarda.
    gar, gary, gira, giry
    łap, łapy
    opis, opisy
    przysięgła, pory, psi, psie, popas, popasy, pąs, pąsy,, pył, pyra, par, pary, parł, parły,
    raz, razy, rył, ryła, ryło, rzyg, rzyga, rypię
    spory, syp, sypiał, sypię
    zsyp.

    A do końca jeszcze bardzo daleko.

    • ewamaria2013 pisze:

      O, zsyp! Zsypu nie mam! Nie martw się, Pharlapie, w prawdziwej grze, zawsze się mnóstwo słów powtarza, a na końcu liczy się tylko to, co każdemu pozostało na kartce jako jego własne. Myślę, że z rozwiazaniem gry poczekamy jeszcze na Juliczkę.

  8. pharlap pisze:

    To jeszcze coś na dobranoc:
    gęsi, przęsła, rzęsa, rzęsy, siła, siły, szła, szło, szop. szopa, szopy, zły, zła, zło

  9. Anonim pisze:

    tak dla ćwiczenia umysłu, niektóre formy sa niezbyt poprawne, ale dopuszczalne:
    POPRZYSIĘGŁA
    POP POPA POPI POGIĘŁA PARZY PAPY PIPA PIPĘ PIPY PIORĘ PORZYGA PYSIO PYSIA PORZYGAŁ PRYSŁ PRYSŁA PARŁ PARŁO PRĘGA PRĘGI PARZYŁ PYŁ POŁY POŁA PARZYŁA PROZA POSZŁA PIORĘ PRĘ POPRĘ PYZA POZA PŁOZA PŁOZĘ POR PRĘ POPARZY PORA PRZY PRYSŁA PIĘŁA POZY POŁASZĘ PROSIĘ PRYSŁ PRYSŁA PSI POSZŁA PYZA PYZĘ PYZIE POZIE PROZIE POPRZĘG POPRZĘGI PRĘGI PIORĘ POSŁA PRZYSIĘGA PRZYSIĘGAŁ POZY POŁASI POPARZYŁ PIŁA PASY PRĘGA POPŁAZ PYR PORYPIĘ PORYPIE PORYPAŁ PORYPAŁO PAŁO PAŁY PARZĘ PIZGŁA PIZGŁO PŁOZY PŁORZY POPRZYSIĘGA POPRZYSIĘGAŁ PROSI PROSIŁ PROSIŁA PŁO POSPAŁ POSPAŁO PORZYGAŁ PORZYGA PROSIĘ PŁAZ PŁAZY PŁAZIE PARZY PARZYŁA PARZYŁO PRYSŁ PROSA POSPAŁ PRZYPAŁ POPARŁ
    ZSYP ZŁAP ZŁAPIĘ ZIOŁA ZŁO ZŁA ZŁY ZŁOGI ZSYPIE ZSYPIĘ ZSYPAŁ ZYGA ZYGI ZYGĘ ZSYPAŁO ZASYPIE ZASYPIĘ ZGOŁA ZROSŁA ZIOŁA ZŁAPIĘ ZGIĘŁA ZGIĘŁO ZGŁOSI ZŁAZI ZROSŁA ZROSI ZROSIŁ ZROSIŁA ZSYPAŁ ZSYPAŁO ZGŁOSI ZROPIAŁ ZIOŁA ZASPY ZASPĘ ZASPO
    GIĘŁA GOŁA GĘSI GAŁY GAŁO GŁAZY GRYZŁ GRYZŁA GRYZ GRYZĘ GRAŁ GRZAŁ GRZAŁO GĘSIA GŁOS GŁOSI GRA GRĘ GRAŁ GAŁĘ GIRA GIRZE GIRY GIRĘ GŁAZ
    ŁĘG ŁASI ŁASY ŁAPY ŁOZA ŁAZ ŁOSZA ŁAZY ŁAPIĘ ŁGA ŁYPIĘ ŁAZI ŁĘGA ŁGA ŁASI ŁASZĘ
    SZYŁ SZYŁA SIŁA SIŁY SIŁĘ SZŁA SĘPY SZŁO SPRZĘGŁA SIOŁA SIĘGA SĘP SZOPA SIĘ SIĘGŁA SYPIĘ SRA SRAŁ SROGI SROGA SYPIA SYPIAŁ SYPIAŁO SYPIĘ SYPIE SYPŁA SIĘGŁO SPRZĘGA SPRZĘGAŁ SPRZĘGAŁO SPRZĘGŁO SPAŁ SPAŁO SPORA SPORZY SPORY SĘP SĘPI SĘPIŁA SĘPIŁO SĘPIŁ SPIŁ SPIŁA SPIŁO SPAŁ SPAŁO SIĘ SPARZ SPARZY SPARZYŁ SĘPI
    ORZYGA ORZYGAŁ ORZYGAŁA OPAR OPARY OPARŁ OPARŁA OPIĘŁA OGRZAŁ OPARZ OPARZY OPARZYŁ
    RZYG RYZA RAZ RZYGI RZYGŁA ROPA RYZĘ ROSŁA RZYGAŁ RZYGAŁO ROSA ROSĘ RYSA RYŁ RYŁA RYPIĘ RYPŁA ROSI ROSIŁ RYPAŁ RYPAŁO

  10. Anonim pisze:

    Ten Anonim to nie anonim, ale Piotr M z Warszawy🙂

  11. Kasia Krenz pisze:

    Przepraszam, pła nie pamietam, ale ponik i owszem, zasze miałam jakis cień wątpliwości, że Mama nam ten ponik (tego ponika) wmawia,a my nie mozemy zaprostestować, bo do słowników daleko (a internetu nie było jeszcze). Ale OZ? Ja myślałam, że to ona „oza”, jakiś taki lasek osikowy. Czy ktoś znowu usiłuje mnie nabrać?

  12. Kasia Krenz pisze:

    Nie da się z takim towarzystwem grać, oni juz wszsytko znaleźli, ot co!

  13. ewamaria2013 pisze:

    Oz to taki wałek piaszczysty w krajobrazie morenowym.

  14. ewamaria2013 pisze:

    Piotrze, o rany! Ale masa! Próbuję zliczyć, ale chyba gołym okiem widać, że wygrałeś. Chciałam tylko powiedzieć, że zioła miałeś podwójnie, a u Ryszarda bodajże głaz jest podwójnie. Zaraz to wszystko jakoś ogarnę, ale jeszcze poczekam z podawaniem wyników. Bo może jednak doleci jeszcze Juliczka ze swoją listą. No i ja też wpiszę swoją🙂

  15. ewamaria2013 pisze:

    O, coś takiego znalazłam u Piotra: SIĘGA SĘP SZOPA, nader piękna poezja!

  16. Kasia Krenz pisze:

    I sprzęga gęba sprzęgło też ładne

  17. ewamaria2013 pisze:

    A to moje. Skromnie, ale coś chciałam przygotować. Dodam, że ja zgodnie z tradycją nie deklinuję i nie koniuguję wyrazów, o!
    grys gryzę sprzęgła przęsła piorę
    grypa gryps sięga prosa parę
    głaz gęsi się proszę pop
    groza gięła szop psy papę
    gaz gzy szopa popręg pasę
    igła łęgi szary prosię pas
    iły łapy spory posyp paszę
    irga łasi siła przysięga pałę
    łapię łoza szypa pręga przy
    łysa łza syp prę piła
    ryza ryps siał poprę pyra
    rył rysia spis pora poza
    rypię razy popis por pogięła
    rzyga rosa piarg parzy zryła
    rasę rzęsa popas piszę zła

  18. ewamaria2013 pisze:

    To jeszcze poczekam do jutra na Juliczkę i może Kasia też się zbierze w sobie. A może jeszcze ktoś dołączy. Jutro ogłoszę wyniki!

  19. Julita pisze:

    Dobry wieczór. Prawdziwe wyzwanie! Dziękuję, że towarzystwo na mnie czekało, doceniam. Wszystkie słowa już są, nic nowego nie wniosę, ale zabawa przednia. Czy skróty są dopuszczalne, SARP I GOPR? Panu Piotrowi gratuluję, wszystkim dziękuję za dobry czas.

  20. ewamaria2013 pisze:

    Nie, Juliczko, skróty nie są dopuszczalne.

  21. ewamaria2013 pisze:

    OK, nie mogłam spać, podliczyłam więc. Zacznijmy od tego, że oczywiście zwyciężył Piotr! Gratulacje!
    A teraz szczegóły. Ryszardowi nie uznaję Rysia (przepraszam :-)) i Parysa, podobnie jak Piotrowi ZYGI i derywatów, bo to nazwy (imiona) własne, a gdyby dopuszczać wszystkie Alcybiadesy, Artemizje oraz Lusie, Siusie i Misie, to byśmy się nigdy nie wygrzebali spod góry słówek. Natomiast Piotrowi-Zwycięzcy nie uznaje się PŁORZY, bo to się pisze przez ż. Myślałam, że nie uznam też PIZGŁO i derywatów, ale okazuje się, żem pani staroświecka i z obczyzny, a tu po internecie aż świszcze, tak pizgło.
    Reszta w następnych komentarzach.

  22. ewamaria2013 pisze:

    Piotr Zwycięzca, po wykreśleniu wszystkiego, co miał podwójnie, czego nie ma w takiej formie gramatycznej, jakiej użył i tego, co mieliśmy my we trójkę, Pharlap, Ryszard i ja, panuje nam miłościwie ze 172 wyrazami, których nikt nie miał!
    I nawet, nawet powtarzam, jakbyśmy mu usunęli wszystkie pochodne słów, formy koniugacyjne i deklinacyjne, których by się znalazło 58, to i tak jest lepszy od nas, nieboraków, o 114 wyrazów!!!!

  23. ewamaria2013 pisze:

    Ale i my, każde z nas z osobna, mamy nasze małe powody do chwały, bo każdemu z nas pozostały wyrazy, których nie miał nikt, mimo iż przejechał po nas zwycięski walec.
    I tak to Ryszardowi pozostały:
    GŁOS,
    GLOSY,
    ŁOZY,
    OSA,
    PAS,
    PARŁ,
    PŁOZY,
    ROGI,
    RYGA,
    RYS,
    SYPAŁ,
    SPAŁ,
    SIO,
    ZARYS,

  24. ewamaria2013 pisze:

    Pharlapowi pozostały:
    gar, gary, opis, opisy
    popasy, pąs, pąsy, pył, par, pary
    przysięgła, psi, psie,
    ryła, ryło, rzęsy
    szopy

    a mnie:
    grys szary papę
    grypa szypa pasę
    gryps siał paszę
    groza spis pałę
    gaz popis zryła
    gzy piarg
    iły proszę
    irga psy
    łęgi popręg
    łza posyp
    łysa prę
    ryza piszę
    rasę parę
    ryps pop

  25. ewamaria2013 pisze:

    Razem mieliśmy 176 prawidłowych wyrazów!!!!
    Nagrodę dostaje, rzecz jasna, Piotr. Piotrze, czy Ty w ogóle masz książkę naszego Taty? Bo jak nie masz, to zaczniemy od takiej nagrody, jak masz, to będę myślała dalej🙂

  26. MrRys7ard pisze:

    Gratulacje dla zwycięzcy ( Piotrze z Warszawy – szacunek ), podziękowania za miłą zabawę.
    Pozdrawiam serdecznie.🙂

  27. Piotr z Warszawy pisze:

    Ewa – nie mam ksiazki i bardzo chetnie bym ja mial, ja rowniez dziekuje za okazje to pogimnastykowania umyslu. Czy wszystkie wyrazy sprawdzalas na piechote? I wyniki? Kupa pracy🙂
    Musze tez zaprotestowac, bo jest jednak czasownik ZYGAĆ:
    ► zygać
    umyślnie wyprowadzać kogoś z równowagi, swoim zachowaniem lub obecnością wywoływać u kogoś negatywne emocje, drażnić się z kimś

    Pozdrawiam wszystkich.
    Piotr

  28. Piotr z Warszawy pisze:

    Mam wiec tez nadzieje, ze Cie nie zygłem moim protestem.

  29. ewamaria2013 pisze:

    I tak nie łyknę tego ZYGI, bo wygląda on na liście tak: ZYGA ZYGI ZYGĘ. Rzeczownik, kochany Piotrze! Ok, mniejsza o to, niech sobie Czytelnicy decydują, czy chcą Zygę czy nie, i tak wygrałeś! Jasne, że sprawdzałam wszystko na piechotę, ale jak nie można spać, to nie takie rzeczy da się zrobić. Książka zostanie wysłana z wydawnictwa, ale poproszę o adres na priva na Facebooku. Jeszcze raz gratuluję!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s