Jest czerwiec

Andrzej Rejman

Ostatnio po wysłuchaniu wiadomości z kraju i ze świata przyszła mi do głowy myśl:

Najbardziej niebezpieczni są ci, którzy czyniąc źle, uważają, że czynią dobrze w imię Boga, historii lub choćby z jakiegoś nieograniczonego upoważnienia mas.

Sięgnąłem więc do książki Jacoba Talmona „Źródła demokracji totalitarnej”* i czytam :

„Republika nie powstanie nigdy, jeśli wola suwerena nie powstrzyma rojalistycznej mniejszości i nie zapanuje nad nią na podstawie prawa podboju”.

„Odkąd lud francuski zamanifestował swoją wolę, wszystko co nie jest suwerenem, jest wrogie. Między ludem a jego wrogami jest tylko miecz”.

„Ci, którymi nie dałoby się rządzić za pomocą sprawiedliwości, musieliby ulec sile miecza. … Nie będziecie mówić tym samym językiem, nigdy się wzajemnie nie zrozumiecie. Wypędźcie ich zatem!”

(Saint Just – Raport o konieczności powołania rządu rewolucyjnego do czasu pokoju, 10 października 1793)

„W Republice nie ma innych obywateli poza Republikanami. Rojaliści… konspiratorzy są jedynie obcymi lub raczej wrogami.” (Robespierre)

(Nie liczy się ani konieczność jedności narodowej, nakazująca ludziom zapomnieć o dzielących ich różnicach w obliczu zagrożenia zewnętrznego, ani też idea legitymizująca naturalne rozbieżności opinii. Istnieje tylko lud oraz wrogowie ludu. – komentarz Autora)
___________

* Źródła demokracji totalitarnej, Jacob Talmon, Universitas, Kraków, 2015;
z opisu książki na stronie wydawcy:

W książce „Źródła demokracji totalitarnej” J.L. Talmon stawia tezę, że równolegle do rozwoju demokracji liberalnej, na podstawie tych samych przesłanek filozoficznych, sformułowanych w XVIII wieku, pojawił się trend, określany przez niego jako „demokracja totalitarna”, przy czym obydwa te kierunki istniały obok siebie i wzajemnie na siebie wpływały aż do czasów najnowszych. Różnica między nimi polega przede wszystkim na tym, że w podejściu liberalnym traktuje się politykę jako wynik prób i błędów, natomiast w podejściu totalitarnym zakłada się, że w polityce istnieje jedyna, wyłączna prawda. Autor tę drugą postawę określa jako polityczny mesjanizm, postulujący istnienie ustalonego z góry, harmonijnego i doskonałego porządku, który jest nieuchronnym przeznaczeniem ludzkości. Znaczna część koncepcji totalitarno-demokratycznej wynikała z XVIII-wiecznej myśli społeczno-politycznej, kiedy ulegał załamaniu tradycyjny porządek w Europie: następował upadek religii, porządku feudalnego i tradycyjnego znaczenia hierarchii społecznej. Swoją tezę autor obszernie uzasadnia, przedstawiając ewolucję poglądów społeczno-politycznych w trakcie Wielkiej Rewolucji Francuskiej i bezpośrednio po niej.

________

No i potem kończy sie to tak:

Szawle (dziś Sauliai, Litwa) – zniszczenia po wojnie 1914-1918, fot St. Doktorowicz-Hrebnicki

***

Miejmy nadzieję, że będzie inaczej. Może zainspiruje nas poezja i opuści zew walki….

Maryla Wolska (1873-1930), poetka nieco zapomniana, której rocznica śmierci przypada 25 czerwca – pisze w wierszu opublikowanym jedynie w pamiętnikach (Wspomnienia, Maryla Wolska, Beata Obertyńska, PIW Warszawa, 1974):

Dosyć już wojny i racji
gazet, przekonań i przyczyn –
wystarczy do orientacji
ten jasny amarant koniczyn…

Dość i mnie na tej barwie!
Co ma być – będzie… Poza tem
czereśni w sadzie się narwie
jest czerwiec, wsią pachnie i latem…

Armaty słychać? Androny!
A choćby nawet… Przestaną…
Świat złoty jest, modry, zielony,
jaśminy mi pachną i siano…

Zachodu czerwona tarcza
w łan owsa się stacza ochłódła…
Najświeższych wieści dostarcza
wiatr młody, z pewnego źródła…

Czas ciepłem jest, blaskiem, ukojem
nie żadną dobą dziejową
Co wieczór pod oknem Mojem
Świerszcz zawsze ostatnie ma słowo…

Jezioro Berżenickie (powiat święciański, województwo wileńskie) ok. r. 1933. Wypoczynek letników.

Reklamy

Informacje o ewamaria2013

Polska pisarka w Berlinie
Ten wpis został opublikowany w kategorii Andrzej Rejman i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

3 odpowiedzi na „Jest czerwiec

  1. are442000 pisze:

    …drobna autokorekta – Szawle (lit. Šiauliai) …

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s